037 4487 967

Chế độ ăn cho bệnh nhân tiểu đường

Tiểu đường là một bệnh nội tiết do cơ thể thiếu hoặc không có nội tiết tố ISL. Hiện nay trên thế giới chưa tìm ra được một phương pháp nào có thể chữa được bệnh tiểu đường. Mà chỉ có thể hỗ trợ điều trị căn bệnh này. Chế độ ăn hợp lý sẽ góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ bệnh nhân tiểu đường. Một chế độ ăn hợp lý giúp người bị tiểu đường hạ đường huyết trong máu, giảm lượng thuốc sử dụng, làm chậm xuất hiện các biến chứng có thể sảy ra và kéo dài được tuổi thọ của người bệnh.

Nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng

Nhu cầu năng lượng: bệnh nhân tiểu đường cũng có nhu cầu năng lượng như người bình thường. Nhu cầu tăng hay giảm và thay đổi khác nhau tuỳ thuộc tình trạng của mỗi người. Tuy nhiên cũng có những điểm chung như:

  • Tùy theo tuổi, giới tính
  • Tuỳ theo loại công việc (nặng hay nhẹ)
  • Tuỳ theo thể trạng (gầy hay béo)

Mức nhu cầu năng lượng chung cho bệnh nhân điều trị tại bệnh viện là 25Kcal/kg/ngày.

 

Chế độ ăn cho bệnh nhân tiểu đường

Chế độ ăn hằng ngày

Bữa sáng

Ăn sáng chiếm 20% tổng năng lượng/ngày. Nên ăn sáng sớm, trước 12h. Thực đơn bữa sáng dùng hoàn toàn hoa quả ít ngọt, ít nhất 4 loại. Lượng hoa quả ăn vào ít nhất bằng trọng lượng cơ thể nhân với 10 gram. Ưu tiên các thức ăn kháng viêm như nha đam, húng xoăn, gừng

Trưa và tối

Ăn trưa và tối chiếm 20% tổng năng lượng/ngày  Buổi trưa và tối ăn rau lá, củ, quả, ít nhất bằng trọng lượng cơ thể nhân 5 gram. Bổ sung các loại đậu nảy mầm hoặc hấp chín, mỗi bữa ăn nửa bát nhỏ. Hạn chế hoặc không ăn các đồ ăn nấu quá chín, động vật.

Bữa phụ

Ăn phụ chiếm 10% tổng năng lượng/ngày . Ăn thêm các bữa phụ vào lúc 9h30 và 15h. Bữa phụ gồm những loại hạt như hạnh nhân, óc chó và một trái dừa tươi, sinh tố rau củ quả.

Nguyên tắc trong chế độ ăn của bệnh nhân tiểu đường

Đảm bảo đủ năng lượng để giữ cân nặng

Ăn đúng giờ và không bỏ bữa

Ăn chậm, nhai kỹ

Chế biến thức ăn dạng luộc hoặc nấu là chính

Khẩu phần ăn cần hạn chế muối

Cung cấp thực phẩm giàu vitamin

Chế độ ăn nên giàu chất xơ

Bỏ rượu, bia , thuốc lá…

Duy trì thể lực hoạt động bình thường hằng ngày

Phù hợp với thói quen ăn uống của người bệnh

Các nhóm thực phẩm bệnh nhân tiểu đường cần lưu ý

 

Chế độ ăn cho bệnh nhân tiểu đường
  • Nhóm thực phẩm cấm tuyệt đối: Lời khuyên của các bác sỹ là tuyệt đối tránh xa những thực phẩm chứa chất lường, mía, tất cả các loại sữa qua chế biến, cà phê, kẹo, bánh ngọt, trái cây đóng hộp, mứt, chè, hoa quả sấy,… Đồ ngọt là nguyên nhân trực tiếp gây ra đái tháo đường.
  • Nhóm thực phẩm tinh bột: Bệnh tiếu đường thì đường huyết có chiều hướng tăng cao sau khi ăn nhưng lại ko chuyển hóa được để cung cấp năng lượng cho cơ thể vì vậy phải hạn chế gluxit Lượng tinh bột giành cho bệnh nhân tiểu đường chỉ nên bằng khoảng 50 – 60% người bình thường. Nên ăn các thực phẩm như gạo lứt, khoai sọ, khoai tây, …
  • Nhóm thực phẩm chứ chất đạm: Nên ăn các thức ăn như cá, trứng sữa, các thực phẩm được chế biến từ sữa, đậu, … Người tiểu đường có thể ăn thịt bò, thịt lợn khi đã sạch hết mỡ. Cần tránh da gà, da vịt không ăn vì nó chứa nhiều cholesterol
  • Nhóm thực phẩm chứa chất béo: Các bác sỹ nhận định bênh nhân tiểu đường phải hạn chế ăn mỡ, lượng cholesterol đưa vào trong cơ thể phải dưới 300g mỗi ngày. Ăn chất béo vừa phải và giảm chất béo từ động vật. Việc kiểm soát chất béo trong chế độ ăn của người tiểu đường giúp ngăn người xơ vữa động mạnh
  • Nhóm rau và hoa quả: Rau và trái cây có tác dụng trống lão hóa, là nhóm thực phẩm bổ sung vitamin và muối khoáng cho cơ thể. Mỗi ngày bệnh nhân tiểu đường nên ăn khoảng 400g rau và trái cây. Tuy nhiên không phải loại trái cây nào cũng nên ăn, cần tránh những hoa quả ngọt như nhãn, nho, xoài,…
Chế độ ăn hợp lý góp phần
  • Duy trì sức khoẻ cho bệnh nhân, tránh bị thiểu dưỡng do ăn uống quá kiêng khem. Trên thực tế có một số bệnh nhân khi bị bệnh tiểu đường rất sợ ăn, kiêng khem nhiều và không dám ăn nhiều loại thực phẩm, lâu dài sẽ làm cho cơ thể thiếu các chất dinh dưỡng và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khoẻ.
  • Tránh tăng đường huyết quá mức do không biết chọn thực phẩm. Ăn ít cơm nhưng lại ăn nhiều miến, hoặc ăn quá nhiều khoai củ. Tất cả là do thiếu kiến thức về giá trị dinh dưỡng của từng loại thực phẩm gây nên vì không được tư vấn làm ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả điều trị bệnh.
  • Hạn chế được dùng thuốc: Nếu người bệnh có chế độ ăn uống đúng sẽ làm glucose trong máu của bệnh nhân không tăng thêm và hạn chế phải dùng thêm thuốc hoặc không phải dùng thuốc nếu chưa có tiểu đường lâm sàng
  • Hạn chế các biến chứng: Chế độ ăn hạn chế glucose sẽ góp phần hạn chế các biến chứng xảy ra. Các tác giả cho rằng khi glucose máu quá cao thì rất dễ xuất hiện các biến chứng cấp tính.

Ở giai đoạn tiểu đường lâm sàng, thể phụ thuộc insulin hay không phụ thuộc insulin thì riêng chế độ dinh dưỡng không đủ để khống chế đường huyết mà phải điều trị tích cực thêm bằng thuốc và kèm theo chế độ vận động hợp lý. Tuy nhiên nếu không có chế độ dinh dưỡng hợp lý ở giai đoạn này thì riêng thuốc không đủ để điều trị.

 

 

KIẾN THỨC, KINH NGHIỆM